Cambios

Saltar a: navegación, buscar

Cuestionario Ganaderia y pastoreo en vasconia/eu

228 bytes eliminados, 15:45 3 mar 2020
Actualizando para coincidir con nueva versión de la página fuente
__TOC__
<languages></languages>
{{ #pageLangs: es | eu | fr }}
 
Landa-ikerketarako erabilitako galdera-sorta José Miguel de Barandiaranek argitaratutako ''Landa-ikerketa etnografiko baterako gidaliburua'' lanetik hartu da. Gida horretan, heriotzari buruzko galderak “Abeltzaintza gaur egun eta mendearen hasieran” atalean agertzen dira, “Jardun-taldeak” izeneko III. kapituluan, 1–55. galderak.
<br/><br/>
III. JARDUN TALDEAK
Herrien jardun tradizional gehienak etxeko zereginekin daude lotuta, eta zereginok ere beste horrenbeste eginkizun ekonomikoren edo bestelako eginkizunen multzo dira. Horrela, logela eta ukuiluek, etxeko altzariek, baserriko lanabesek eta abeltzaintzako tresnek aterpe berberaren pean aurkitzen ditugu.
<br/><br/>
''ABELTZAINTZA GAUR EGUN ETA MENDEAREN HASIERAN''
26. Abereak tratatzeko moduak: hitz bereziak, oihuak, txistuak, keinuak, laztanak, makila, akuilua, zigorra, eta abar.
27. Zein abere hazten da hil eta etxean jateko? Nola hiltzen da eta nola aprobetxa- tzen aprobetxatzen da okela eta odola?
28. Erlerik hazten da? Nolakoa da erlaun- tzaerlauntza? Zein izen dauka? Non jartzen da? Zein izen dauka erleak, aberaskak?
29. Nola hartzen da zuhaitz edo haitz batean dagoen erlakumea? Nola adierazi jabea daukala? Ba al dago erlakumea hartzeko beste modurik?
''Oharra: ''Transkribatu zehatz-mehatz inkestako gaiei buruzko objektu eta jardunak.
&nbsp;<br/><br/>
'''Bigarren zatia: Artzaintza'''
37. Goi larreetan zein jabetza-mota dago?Larreak sindikaturen batenak, herriarenak, herrien unioenak edo norbanakoenak dira?
38. ¿Cómo están distribuidos los pasturajes en las montañasNola daude banatuta mendietako larreak?
39. ¿Cómo son las chozas de los pastoresNolakoak dira artzainen txabolak? ¿Qué piezas comprendenZeinatal dituzte? ¿De qué material están hechasZein materialez daude eginda? ¿Cómo es el corral y cuáles son sus funcionesNolakoa da eskorta edo korrala eta zertarako erabiltzen da? ¿Qué otras construcciones Ba al da beste eraikuntzarik txaboletan (cobertizos o bordasaterpeak edo bordak, cochiquerastxerrikortak, gallinerosoilategiak, etcetab.) acompañan a las chozas?
40. ¿Hay establos de montaña donde se refugia el ganadoMendian ba al dago kortarik abereentzat?
41. ¿Hay chozas comunes para varios pastoresBa al dago zenbait artzainek elkarbanatzen duten txabolarik? ¿En qué condiciones las utilizanNola erabiltzen dituzte? ¿Cómo se ejerce el derecho de propiedad o de usufructo sobre la chozaNola erabiltzen da txabolaren jabetza edo gozamen-eskubidea? ¿Qué extensión tieneZein neurri dauka? ¿Cómo se pierdeNola galtzen da? ¿Quién lo heredaNork hartzen du oinordetzan?
42. ¿Hay pastores «itinerantes» o que no tienen morada permanente en los pastizales veraniegos y que van cambiando de pastos y montaña en breves intervalos de tiempoBa al da artzain «ibiltaririk» edo udakolarreetan txabola iraunkorrik eduki ez eta aldi laburretan larre eta mendi batetik bestera dabilenik? ¿Cómo son sus chozas o refugios y qué sitios ocupanNolakoak dira horien txabola eta babeslekuak eta non egoten dira? Descríbase la vida transhumante de los pastoresDeskribatu artzainen bizimodu ibiltaria. ¿Dónde pasan éstos el inviernoNon egoten dira neguan?
43. ¿Existe algún reglamento de pasturajes escritoBa al dago larreei buruzko araudi idatzirik?
44. ¿En qué condiciones trabaja el pastorZein baldintzatan egiten du lan artzainak? Pastor propietario de su ganadoAbereen jabe den artzaina, pastor asalariado por el dueño del ganadoabereen jabeak soldata pean daukan artzaina, pastor del puebloherriko artzaina, etcéteraeta abar.
45. ¿Se celebra alguna ceremonia de bendición de pasturajesLarreak bedeinkatzeko zeremoniarikegiten al da? ¿Quién la haceNork egiten du? ¿Se celebran fiestasEgiten da jairik?
46. ¿Se hacen ofrendas de reses o de otra cosa a Dios o a santos por la salud de los rebaños o por otro motivoEskaintzen zaio abelbururik edo bestelakorik Jainkoari edo santuei artaldeek gaitzik izan ez dezaten edo beste edozein arrazoi dela-eta?
47. Perro de pastor y su utilizaciónArdi-txakurra eta beronen jarduna. ¿Desde cuándo se conocen en el país estos perrosNoiztik ezagutzen dira gure herrian txakurrok? ¿Desde cuándo no se utilizan los mastinesNoiztik ez dira erabiltzen artzanorak?
48. Ajuar del pastorArtzainen ostilamendua: utensiliostresnak, armasarmak, ropasjantziak.
49. Productos del pastoreoArtzaintzako produktuak. ¿Cuál es el destino de las resesZertarakoerabiltzen dira abelburuak? ¿Dónde y cómo son vendidasNon eta nola saltzen dira? El empleo de la lecheEsnearen erabilera, la fabricación del quesogaztangintza, el uso del suerogazuraren erabilera. ¿Se calienta la leche mediante piedras candentesHarri beroekin berotzen al da esnea? ¿Qué otras labores de mano hacen los pastoresZein beste eskulangintza egiten dute artzainek?
50. ¿Cómo se transportan al valle los productos de la majada o pasturajeNola eramaten dira ibarrera txabolaedo saroetako produktuak?
51. ¿Cómo se mide la lecheNola neurtzen da esnea?
52. ¿Cómo y cuándo se efectúa el esquileo de las ovejasNola eta noiz mozten zaie ilea ardiei?
53. Caza de alimañasPizti txarren ehiza: rapososazeriak, tejonesazkonarrak, topossatorrak... Uso de espantapájarosTxorimaloen erabilera. ¿CuálesZeintzuk?
54. ¿Durante el invierno toman los pastores en alquiler terrenos donde apacentan sus rebaños, y a qué precioHartzen al dute neguan artzainek artaldeak bazkatzeko larrerik? ¿O practican la libre circulación de terrenos baldíosZegan? Edo lugorrietan ibiltzen dira han-horhemen?
55. ¿Hay caminos tradicionalmente utilizados por los pastores con sus rebaños para trasladarse de unas regiones a otrasErabiltzen al dute artzainek biderikeskualde batzuetatik beste batzuetara joateko? Descríbanse tales rutasDeskribatu bideok.
''NotaOharra: ''Transcríbanse fielmente los nombres de los objetos y actividades que se refieren a los temas del presente cuestionarioTranskribatu zehatz-mehatz inkestako gaiei buruzko objektu eta jardunak.{{DISPLAYTITLE: CuestionarioGaldetegia}} {{#bookTitle:Ganadería y pastoreo en VasconiaAbeltzaintza eta Artzaintza Euskal Herrian |Ganaderia_y_pastoreo_en_vasconia/eu}}
9794
ediciones